Öskará in Thingvellir

Norðurljós, já takk

Hvernig myndar maður norðurljós. Góð föt, það er ansi kalt að standa úti lengi, og þolinmæði. Mjög góður þrífótur, en fyrst og fremst gott skap, því oftast, lang oftast nær maður ekki mynd. Norðurljósin, þrátt fyrir góða spá, sýna sig ekki, nema daufa slikja á himninum, oftast fyrir aftan mann. Síðan rafhlöður í myndavélinni fullar af orku, og linsu, sem er búið að ákveða fyrirfram, það er nefnilega ekki hægt að skipta um linsu þegar allt fer í gang. Best er að nota græjur sem ljósmyndarinn getur stillt alla hluti sjálfur, sjálfvirkni virkar nefnilega ekki nema að hluta. En hvað eru norðurljós? Á Stjörnufræðivefnum er ágæt útskýring. Norðurljósin myndast þegar hraðfleygar rafhlaðnar agnir frá sólinni, aðallega rafeindir, rekast á atóm og sameindir í um 100 km hæð yfir Jörðinni. Agnirnar koma ekki beint frá sólinni heldur safnast þær fyrir í segulhvolfi Jarðar, streyma eftir segulsviðslínunum og fá þar þá hröðun og orku sem þarf til að mynda ljósin. Við myndun norðurljósa titrar segulsviðið. 

Norðurljósin sjást oftast sem slæður sem liðast eftir himninum. Slæðurnar geta verið hundrað og allt upp í nokkur þúsund kílómetrar að lengd en mun þynnri, ekki nema nokkur hundruð metrar. Algengast er að norðurljósin eigi upptök sín í 90-130 km hæð en þó getur rauði hluti norðurljósanna mælst alveg niður í 70 km hæð og upp fyrir 300 km hæð. Veðurstofan gefur hún norðuljósaspá, Því þarf maður, ef spáin er góð, að vera á réttum stað, á réttum tíma… sem er ekki til. Því norðurljósin er dyntótt, eftir næstum hálfrar aldar reynslu að elta norðurljós, koma þau ekki til manns nema endrum og sinnum. Þess vegna segir maður, já takk, þegar þau sýna sig á réttum stað… áður en maður gefst upp, pakkar saman og fer heim. 

Öxarárfoss

Ljósmyndir/Texti : Páll Stefánsson

Þingvellir : 11/11/2025 – RX1R II : 2.0/35mm Z